Siwizna i czerniak to różne skutki reakcji tych samych komórek na stres

21 października 2025, 13:35

Czy siwe włosy i nowotwór skóry – czerniak – mogą mieć ze sobą coś wspólnego? Jak najbardziej. Uczeni z Uniwersytetu Tokijskiego wykazali właśnie, że oba te zjawiska to skutek różnej reakcji komórek macierzystych melanocytów na uszkodzenia DNA. Komórki te, w przypadku uszkodzenia materiału genetycznego, mogą albo różnicować się i wytwarzać pigment tylko do wyczerpania swoich możliwości, co prowadzi do posiwienia włosów, albo nadal się dzielić, co może doprowadzić do utworzenia guza nowotworowego.



Zagadka niezwykłego neutrino. Pochodzi z eksplozji kwazi-ekstremalnej pierwotnej czarnej dziury?

10 lutego 2026, 12:19

W 2023 roku wykrywacz neutrin KM3NeT zarejestrował neutrino, które niosło ze sobą więcej energii, niż powinno być to możliwe. Nie znamy bowiem we wszechświecie źródła zdolnego do emisji neutrin o energii 100 000 razy większej rejestrowane w Wielkim Zderzaczu Hadronów. Teraz, na łamach Physical Review Letters, naukowcy z University of Massachusetts Amherst, zaproponowali rozwiązanie zagadki. Ich zdaniem emisja neutrin o tak wielkich energiach może mieć miejsce podczas eksplozji „kwazi-ekstremalnej pierwotnej czarnej dziury”.


Kawa - budzi i wydłuża życie

5 maja 2026, 08:01

Przez dziesięciolecia ukazywały się badania, których autorzy wskazywali, że kawa ma korzystny wpływ na organizm. Jej picie łączono z dłuższym życiem i zmniejszonym ryzykiem chorób chronicznych. Jednak dokładny mechanizm tego działa nie był znany. Teraz naukowcy z Texas A&M University odkryli, że związki zawarte w kawie oddziałują na receptor białkowy NR4A1, który odgrywa istotną rolę w ochronie organizmu przed chorobami związanymi z wiekiem.


Prezerwatywa zabezpiecza nie tylko przed ciążą i HIV

1 września 2006, 16:56

Kobiety z nowotworami szyjki macicy (oraz innymi nowotworami okolic miednicy, np. pęcherza moczowego) powinny uprawiać seks, zabezpieczając się prezerwatywami. I nie chodzi tu bynajmniej o zapobieganie ciąży, lecz o to, że pewien składnik spermy przyspiesza postępy choroby.


Wino ambrozją dla serca

30 listopada 2006, 11:23

Brytyjscy badacze zidentyfikowali oligomeryczne procyjanidyny, które najprawdopodobniej odpowiadają za dobroczynny wpływ niektórych win na długowieczność oraz zdrowie serca. Niektóre czerwone wina zawierają więcej tych związków niż inne.


Fuji ze sztuczną płetwą

Sztuczna kończyna dla delfina

18 lutego 2007, 17:53

Wolontariusze z firmy Bridgestone opracowali gumową płetwę ogonową dla delfina, który utracił własną w wyniku choroby. Fuji to samica, która waży 235 kg i mierzy ok. 2,7 m. Od 28 lat mieszka w Okinawa Churaumi Aquarium. Z nową płetwą niemal całkowicie odzyskała dawne umiejętności pływackie.


Truskawki po zerwaniu

Alkohol plus owoce to więcej antyutleniaczy

20 kwietnia 2007, 07:55

Alkoholowe koktajle owocowe są nie tylko smaczne i kojarzą się z dobrą zabawą. Okazuje się, że można je także zaliczyć w poczet zdrowych produktów. Etanol wzmacnia bowiem działanie przeciwutleniaczy truskawek i jeżyn.


Kałamarnica olbrzymia

Olbrzymka wyrzucona na plażę

12 lipca 2007, 07:53

W Tasmanii woda wyrzuciła na plażę ciało olbrzymiej kałamarnicy. To jeden z największych opisanych dotąd egzemplarzy.


© Rebeccalicencja: Creative Commons

Dziesięć minut rozmowy dla pamięci

21 listopada 2007, 11:56

Utrzymywanie kontaktów z innymi ludźmi, np. 10-minutowa rozmowa, to ważna forma ćwiczenia intelektu. Dzięki temu poprawia się pamięć i wyniki osiągane w testach – dowodzą naukowcy z University of Michigan. Jest to równie skuteczna forma zwiększania formy intelektualnej, co tradycyjne ćwiczenia (Personality and Social Psychology Bulletin).  


Samo się sklei

22 lutego 2008, 00:36

<!-- @page { size: 21cm 29.7cm; margin: 2cm } P { margin-bottom: 0.21cm } --> Francuscy badacze pod wodzą doktora Ludwika Leiblera z Industrial Physics and Chemistry Higher Educational Institution stworzyli syntetyczną gumę o dość niezwykłych właściwościach. Otóż materiał ten potrafi sam się "naprawić", nawet jeśli zostanie przecięty na dwie części. Tak silne przyciąganie powierzchni jest zasługą nietypowej jak na gumę budowy cząsteczkowej.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk